• Kreu
• |
• Indeksi

Prezantimi i Buxhetit të Shtetit 2012, nga Ministri i Financave z. Ridvan Bode, në Konferencën e Kryetareve në Kuvendin e Shqipërisë

Të nderuar zonja dhe zotërinj, anëtarë të Konferencës së Kryetarëve,

Qeveria prezanton nga sot publikisht dhe pĂ«r debat tĂ« gjerĂ« Projekt Buxhetin e vitit 2012, si njĂ« moment jashtĂ«zakonisht i rĂ«ndĂ«sishĂ«m i zhvillimeve nĂ« jetĂ«n ekonomike, institucionale dhe politike tĂ« vendit, si njĂ« ftesĂ« pĂ«r pĂ«rgjegjshmĂ«ri, nĂ« njĂ« debat tĂ« gjerĂ«  i cili reflekton specifikat e zhvillimeve ekonomike, jo vetĂ«m nĂ« tregun tonĂ« tĂ« brendshĂ«m,  por edhe nĂ« nivel rajonal dhe mĂ« gjerĂ«.

Projekti Buxheti qĂ« ne prezantojmĂ« publikisht nga dita e sotme bazohet nĂ« disa shtylla. SĂ« pari nĂ« njĂ« analizĂ« realiste tĂ« ecurisĂ« sĂ« zhvillimeve ekonomike nĂ« ekonominĂ« shqiptare pĂ«rgjatĂ« periudhĂ«s sĂ« krizĂ«s ekonomike globale. SĂ« dyti bazohet nĂ« tendencĂ«n mĂ« tĂ« fundit, dhe pritshmĂ«rinĂ« pĂ«r vitin 2012 qĂ« vendet e eurozonĂ«s programojnĂ«. NjĂ« pritshmĂ«ri e cila del nga programet afatmesme tĂ« zhvillimeve ekonomike nĂ« vendin tonĂ« dhe ekonomive tĂ« rajonit dhe zonĂ«s sĂ« euros. SĂ« treti bazohet nĂ« specifikat konkrete tĂ« ekonomisĂ« shqiptare dhe faktit qĂ« pĂ«rgjithĂ« kĂ«saj periudhe  tĂ« krizĂ«Ă«s ekonomike globale ekonomia e vendit tonĂ« nuk u pĂ«rfshi nĂ« recesion. Cka pĂ«rbĂ«n njĂ« avantazh dhe njĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« programuar nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« tĂ« guximshme zhvillimet perspektive tĂ« vendit.

Projekt Buxheti i vitit 2012 Ă«shtĂ« njĂ« program konservativ nĂ« drejtim tĂ« njĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« njĂ« kontribut tĂ« çmuar nĂ« stabilitetin makro-ekonomik tĂ« vendit, pĂ«rmes financave publike. NjĂ« maturi e qeverisĂ« pĂ«r tĂ« programuar jo me rezerva,  por nusur dhe nga pritshmĂ«ritĂ« jo fort pozitive qĂ« do tĂ« kete hapĂ«sira e euro zonĂ«s.

PĂ«r tĂ« kuptuar thelbin e Projekt Buxhetit tĂ« vitit 2012, mĂ« lejoni qĂ« tĂ« prezantoj njĂ« ecuri tĂ« aspekteve kryesore tĂ« ekonomisĂ« shqiptare. Periudha e krizĂ«s ekonomike globale, deri mĂ« sot 2009-2011, ka qenĂ« njĂ« periudhe qĂ« edhe ekonomia shqiptare ka ndjerĂ« presionet e pandĂ«rprera tĂ« kĂ«saj krize, krizĂ«s mĂ« tĂ« thellĂ« ekonomike qĂ« prej mĂ« shumĂ« se njĂ« shekulli ka pĂ«rfshire ekonominĂ« e eurozonĂ«s. PĂ«rtej gjithĂ« kĂ«tij presioni tĂ« madh dhe negativ tĂ« zhvillimeve nĂ« ekonominĂ« globale,  ekonomia shqiptare ka mundur tĂ« ruajĂ« nĂ« terrĂ«si parametrat e saj nĂ« nivele relativisht tĂ« kĂ«naqshĂ«m. Jo vetĂ«m u arrit tĂ« evitohej recensioni ekonomik, por unĂ« do tĂ« thoja se ekonomia shqiptare vijoi tĂ« rritej, pĂ«rgjatĂ«  periudhĂ«s 2009-2011, mbi 3%, kundrejt njĂ« rritje mesatare prej 0% tĂ« vendeve tĂ« EuropĂ«s QĂ«ndrore dhe Lindore (ku pĂ«rfshihen Bosnia dhe Herzegovina, Bullgaria, Kroacia, Hungaria, Kosova, Letonia, Lituania, Maqedonia, Mali i Zi, Polinia, Rumania, Serbia dhe Turqia), nĂ« tĂ«rrĂ«sinĂ« e tyre kĂ«to vende gjatĂ« tre viteve tĂ« fundit pasi ranĂ« nĂ« recesion ekonomik, vijojnĂ« tĂ« ngelen me njĂ« rritje mesatare ekonomike prej 0%, duke ditur qĂ« nĂ« kĂ«tĂ« hapĂ«rirĂ« ka edhe vende tĂ« tjera si Polonia dhe Turqia qĂ« kanĂ« rritjen mĂ« tĂ« lartĂ« ekonomike tĂ« hapĂ«sirĂ«s sĂ« zonĂ«s euro.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« inflacioni nĂ« ekonominĂ« tonĂ« Ă«shtĂ« vĂ«rtetuar nĂ« njĂ« nivel mesatar 3.2%, ndĂ«rkohĂ« qĂ«  inflacioni mesatar i vendeve tĂ« EvropĂ«s Qendrore dhe Lindore ka qenĂ« ne nivelin 3.7%. 
Kush kanë qenë faktorët që bllokuan recensionin në ekonominë shqiptare, dhe sollën një performancë pozitive krahasuar me vendet e tjera të rajonit?
Së pari do të përmendja faktin që ne patëm një sistem bankar të stabilizuar, likuid dhe të paprekur nga fenomenet që shkaktuan tullumbacen financiare të ekonomisë botërore.
SĂ« dyti duhet pĂ«rmendur njĂ« terrĂ«si reformash nĂ« ekonominĂ« shqiptare, tĂ« mara nĂ« periudhĂ«n pĂ«rpara krizĂ«s ekonomike globale, reforma strukturore tĂ« cilat synonin mbajten e njĂ« rritemi tepĂ«r tĂ« lartĂ« tĂ« zhvillimit tĂ« ekonomisĂ« sĂ« vendit, rritĂ«m i cili u demonstrua dhe efekte tĂ« cilat u vĂ«rejtĂ«n nĂ« vitin 2008, ku ekonomia shqiptare u rrit me 8%, duke qenĂ« dukshĂ«m mbi nivelin mesatar historik, tĂ« rritmeve tĂ« rritjes tĂ« ekonomisĂ« sĂ« vendit tonĂ«, dhe dukshĂ«m mbi nivelin mĂ« tĂ«  lartĂ« tĂ« arritur nĂ« hapĂ«sirĂ«n e EuropĂ«s Qendrore dhe Lindore, vende tĂ« cilat kanĂ« pasur njĂ« rritje mĂ« tĂ« lartĂ« ekonomike krahasuar me hapĂ«sirĂ«n tjetĂ«r tĂ« zonĂ«s Europiane.
SĂ« treti u bllokua nga njĂ« politikĂ« nxitĂ«se fiskale, pĂ«rgjate periudhĂ«s sĂ« parĂ« tĂ« krizĂ«s. Ju e dini qĂ« nga ana e qeverisĂ« u ndĂ«rmorĂ«n masa pĂ«rgjatĂ« viit 2009, dhe pjesĂ«rish gjatĂ« vitit 2008, pĂ«r tĂ« rritur rolin aktiv tĂ« buxhetit pĂ«r bllokimin e efekteve tĂ« krizĂ«s nĂ« paralizimin e ekonomisĂ« sĂ« vendit, duke investuar nĂ« ekonomi tĂ« ardhura tĂ« konsiderueshme,  tĂ« arketuara nga procesi i privatizimit tĂ« ndĂ«rmarjeve strategjike, me nje vlere rreth 300 milion euro dhe njĂ«kohĂ«sisht njĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« dalĂ« nĂ« tregjet financiare ndĂ«rkombĂ«tare e globale, pikĂ«risht nĂ« njĂ« kohĂ« tĂ« papĂ«rshtarshme por jashtĂ«zakonisht tĂ« domosdoshme pĂ«r tĂ« mos tronditur parametrat e tregut monetar tĂ« vendit.
Së fundi ekonomia shqiptare vijoi të mbetet dhe do të vazhdojë të mbetet jashtë vorbullës së recesionit e krizës ekonomike globale edhe për një fakt që qeveria shqiptare ka demonstruar një vetëdije dhe vetpërmbajtje në dominimin e situatës, në ristabilizimin e treguesve makro-ekonomikë, pjesë dhe kontribut i të cilit është dhe ky projekt që ju keni në dorë, Projekt Buxheti i vitit 2012, kontribut i cili konsiston në minimizimin e deficiteve vjetore, në përpjekjet dhe ne suksesin për uljen e Borxhit Publik, përtej presioneve të krizës ekonomike globale dhe zhvillimeve që kanë ekonomitë e vendeve të tjera të rajonit.

Mjafton t’ju përmend që edhe pse është evidentuar nga shumë qëndrime në politikën shqiptare, se Borxhi Publik po rritet apo është në nivele të larta, mund tju them se borxhi publik gjatë gjithë kësaj periudhe nga viti 2008 deri në 2011, u rrit vetëm me 4.3 % të PBB në krahasim me 11. 1% që kanë rritjen vendet e Europës Qëndrore dhe Lindore, për më tepër në këtë rritje 2% janë zgjidhja e borxheve të vjetra të borxheve komuniste me një sërë vendesh përfshi dhe vendet e rajonit tonë, të cilat kanë qenë të programuara dhe kanë qenë pjesë e plotësimit të standardeve financiare të vendit tonë.
NĂ« vijimĂ«si tĂ« kĂ«tyre efekteve tĂ« krizĂ«s ekonomike globale nĂ«  treguesit makro-ekonomikĂ« tĂ« vendit dhe pĂ«rpjekjeve pĂ«r ti stabilizuar nga ana e qeverisĂ« vĂ«rehet dhe njĂ« efekt nĂ« tĂ« ardhurat e buxhetit. GjatĂ« kĂ«saj periudhe tĂ« ardhurat kanĂ« patur njĂ« rritje pozitive, c’ka Ă«shtĂ« pĂ«r t’u theksuar nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vecantĂ«, por me rritme dukshĂ«m mĂ« tĂ« ulta nga periudha e para krizĂ«s. MegjithatĂ« rritmi i rritjes tĂ« tĂ« ardhurave pĂ«rgjatĂ« periudhĂ«s 2009 – 2011 janĂ« rritur me mesatarisht 5.2% nga viti nĂ« vit, dhe Ă«shtĂ« dukshĂ«m mĂ« i lartĂ« prej rritjes 2.9%, qĂ« kanĂ« pasur vendet e EuropĂ«s QĂ«ndrore dhe Lindore.  DukshĂ«m performanca e administratĂ«s fiskale dhe ekonomisĂ«, ka qenĂ« pozitive edhe nĂ« mundĂ«sitĂ« pĂ«r tĂ« ofruar tĂ« ardhura financiare pĂ«r buxhetin e shtetit, dhe pĂ«r tĂ« mĂ«njanuar efektet qĂ« vinin nga presionet e krizĂ«s ekonomike globale, sidomos nĂ« tregun e produkteve ushqimore dhe qĂ« vazhdojnĂ« tĂ« mbeten tĂ« larta.

Viti 2010 rezultoi njĂ« vit terrĂ«sisht me zhvillime pozitive pĂ«r ekonominĂ« e vendit, me njĂ« rritje tĂ« PPB prej 3.8%, mĂ« njĂ« trend rritĂ«s pĂ«rgjatĂ« gjithĂ« vitit duke filluar me 2% gjatĂ« tremujorit tĂ« parĂ« dhe duke arritur nĂ«  5.6% nĂ« tremujorin e fundit tĂ« vitit 2010, me njĂ« dominim qĂ« ka tĂ« bĂ«jĂ« me inflacionin dhe treguesit e tjerĂ« financiare tĂ« cilĂ«t pĂ«rmenden nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vecantĂ« mĂ« poshtĂ«.
Ky trend pozitiv i zhvillimeve ekonomike tĂ« vendit ka vijuar tĂ« jetĂ« pozitiv edhe gjatĂ« gjysmĂ«s sĂ« parĂ« tĂ« vitit 2011, nĂ« tremujorin e parĂ« tĂ« kĂ«tij viti Ă«shtĂ« 3.4%, dhe nĂ« vijimĂ«si demonstrohet njĂ« rritje pozitive e ekonomisĂ« shqiptare, por jo nĂ« parametrat qĂ« ne kishim programuar nĂ« fillim tĂ« vitit dhe jo nĂ« pritshmĂ«rinĂ« qĂ« kishte dhe eurozona, e cila programonte qĂ« nĂ« vitin 2011 tĂ« kishte njĂ« zhvillim pozitiv nĂ« hapĂ«sirĂ«n e eurozonĂ«s, por nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« faktet demonstruan  njĂ« zhvillim terrĂ«sisht negativ, mĂ« tĂ« dobĂ«tin nĂ« tĂ« gjithĂ« periudhĂ«n e krizĂ«s ekonomike globale, cka ka impaktuar edhe ritmet e rritjes sĂ« ekonomisĂ« sonĂ« dhe qĂ« na detyroi qĂ« tĂ« bejmĂ« rishikimin e buxhetit, nĂ« Qershor tĂ« kĂ«tij viti.
Rritja ekonomike parashikohet që të jetë rreth 4%, përgjatë gjithë vitit 2011, në kushtet e verifikimit të një rritjeje të tillë sigurisht që programi makro-fiskal i paraqitur nga qeveria do të jetë terrësisht i mundshëm, për t’u realizuar, jashte ndërhyrjeve të mundshme specifike.
PĂ«r vitin 2010, tregu i punĂ«s ka pasur njĂ«  pĂ«rmirĂ«sim tĂ« lehtĂ«. Numri i tĂ« punĂ«suarve u rrit dhe me 2%, krahasuar me njĂ« normĂ« papunĂ«sie  tĂ« njĂ« viti mĂ« parĂ«, nga 13.8%  niveli i papunĂ«sisĂ« zbriti nĂ« 13.5%. Tregu i punĂ«s ka njohur pĂ«rmirĂ«sim tĂ« mĂ«tejshĂ«m gjatĂ« gjashmujorit tĂ« parĂ« tĂ« vitit 2011. PunĂ«simi u rrit me 1.4%, krahasuar me fundin e 2010, ose mĂ« njĂ« pĂ«rmirĂ«sim rreth 3% krahasuar me pirudhĂ«n 6-mujore tĂ« njĂ« viti mĂ« parĂ«.
Norma e papunësisë do të vijojë të ulet dhe mendohet që në fund të tremujorit të tretë të këtij viti zbresë në 13.3%.
Norma mesatare e inflacionit përgjatë vitit 2010 ishte 3.6%, duke qëndruar dukshëm brenda objektivave të Bankës së Shqipërisë, edhe pse presionet inflacioniste të këtij viti kanë qenë evidente. Ky presion inflacionist pati një sërë faktorësh, faktorë që vinin nga tregu i karburanteve, faktorë që vinin nga tregu i produkteve ushqimore, faktorë që vinin nga ndryshimi i cmimeve të rregulluara sidomos i energjisë elektrike, megjithatë presioni erdhi duke u zbutur duke zbritur në fund të muajit Gusht në nivelin 3.1% dhe për të zbritur pastaj në fund të Shtatorit në nivelin 2.8%, pra tërrësisht nën kontrrol dhe në parametrat më pozitivë në trendin historik të këtij treguesi makro-ekonomik.
Bilanci i pagesave (BP) regjistroi një sufiçit të konsiderueshëm përgjatë vitit 2010, prej rreth 180 milionë Euro dhe stoku i rezervave valutore arriti nivelin e 1.9 miliardë Euro, mëse i mjaftueshëm për detyrimin ligjor dhe kushtetues të plotësimit të 4.5 muaj importi te mallrave dhe shërbimeve nga jashtë, tërrësisht me rezerven valutore të Bankës së Shqipërisë.
Një zhvillim tjetër për tu theksuar gjatë vitit 2010 ishte rritja e investimeve të huaja direkte. Flukset hyrëse të IHD u rritën me 23% gjatë vitit 2010 duke financuar rreth 80% të deficitit të llogarisë korrente, nga niveli historik prej rreth 50% dhe vlen për t’u theksuar se gjatë vitit 2010 nuk pati privatizime, ato ishin investime të drejt për drejta në ekonominë reale ose të ashtuquajtura të llojit “green-field”.
Luhatjet e kursit të këmbimit tashmë janë stabilizuar, pas disa luhatjeve në vitin 2009.
Gjatë gjysmës së parë të vitit 2011 pozicioni i jashtëm i vendit u përkeqësua disi. Bilanci i pagesave regjistroi një deficit prej 79 milionë Euro gjatë gjysmës së parë të vitit, nga një deficit prej 7 milionë Euro i regjistruar një vit më parë, dhe reflekton direkt gjendjen e investimeve të huaja të futura gjatë vitit 2010.
Deficiti i llogarisë korrente u rrit me 34% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Eksporti i mallrave u rrit me 18% gjatë gjysmës së parë të vitit 2011 nga një rritje prej 66% që shënonte në vitin 2010, dhe reflekton dhe situatën pozitive energjetike të vendit.
Rritja importeve u përshpejtua në 13% nga 3% regjistruar gjatë në vitin 2010, pra kemi një përmirësim, një rrimarje të ekonomisë tregtare te vendit, të importeve kryesisht të investimeve direkte që vijnë kryesisht nga makineritë, pajisjet dhe linjat e prodhimit.
Bilanci Tregtar, reflekton edhe një përkeqësim të mëtejshëm të remitancave me rreth 12% në krahasim me një vit më parë, cka reflekton dhe zhvillimet në ekonomitë kryesore partnere të vendit si Greqia dhe Italia. Megjithatë, kursi i monedhës vendase kundrejt valutave vazhdon të mbetët i stabilizuar, borxhi i jashtëm i vendit nuk pëson një rritje të dukshme por përkundrazi është vetëm 2% krahasuar me periudhën 6 mujore te fund vitit 2010 dhe rezervat valutore janë të mjaftueshme për të financuar rreth 4.3 muaj import mallrash dhe shërbimesh.

PĂ«rsa i takon sistemit financiar dhe bankar Ă«shtĂ« rikthyer nĂ« maksimum besimi pas goditjeve negative tĂ« shkaktuara prej krizĂ«s globale gjatĂ« vitit 2009. PĂ«rgjatĂ« vitit 2010 depozitat bankare u rritĂ«n me 18.5% krahasuar me vitin 2009 dhe e njĂ«jta dinamikĂ« pozitive po vĂ«rehet edhe vitit 2011. Depozitat deri nĂ« muajin Gusht tĂ« kĂ«tij viti u rritĂ«n me 13.7% (nĂ« terma vjetorĂ«) ndĂ«rsa kredia mbi ekonominĂ« Ă«shtĂ« rritur me 12.8% dhe ritmi i rritjes sĂ« saj Ă«shtĂ« pĂ«rshpejtuar gjatĂ« vitit. Sistemi bankar Ă«shtĂ« mjaft likuid, gjĂ« kjo e reflektuar edhe koston e shĂ«rbimit tĂ« Borxhit Publik tĂ« Buxhetit tĂ« Shtetit, i cili ka njĂ« rĂ«nie krahasuar me njĂ« vit mĂ« parĂ«, ndryshe nga sa ndodh me vendet e tjera. MegjithatĂ«, sistemi bankar reflekton njĂ« problematikĂ« qĂ« ka tĂ« bĂ«jĂ« mĂ« rritjen e  kredive tĂ« kĂ«qija, ato arrijnĂ« nĂ« 18%, nĂ« fund tĂ« tremujorin e tretĂ« tĂ« vitit 2011, cka ka bĂ«rĂ« qĂ« sistemi bankar tĂ« rritĂ« nivelin e provigjioneve, tĂ« cilat kanĂ« arritur nĂ« fund tĂ« tremujorit tĂ« tretĂ« tĂ« kĂ«tij viti nĂ« 10% tĂ« totalit tĂ« kredive nga rreth 8% qĂ« ishte nĂ« fundin e vitit 2010. NdĂ«rkohĂ«, raporti i mjaftueshmĂ«risĂ« sĂ« kapitalit mbetet nĂ« nivel shumĂ« tĂ« lartĂ« duke arritur nĂ« 15%, nga 12% qĂ« ka qenĂ« kĂ«rkesa e BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«.

TĂ« ardhurat totale tĂ« buxhetit u rritĂ«n me 8.6% nĂ« 2010 krahasuar me njĂ« vit mĂ« parĂ«, ndĂ«rkohĂ« qĂ« shpenzimet e pĂ«rgjithshme ishin 4.7% mĂ« tĂ« ulta.  Cka beri qĂ« ne tĂ« arrinim parametrat dhe objektivat fiskale. Deficiti fiskal nĂ« vitin 2010 ishte 3.1%  qĂ« ka qenĂ« edhe mĂ« i ulti historik nĂ« financat publike dhe stoku i borxhit ra nĂ« nivelin 58.1% tĂ« PBB nga 59.3% tĂ« PBB qĂ« ishte nĂ« vitin 2009. Pra 1.2% e GDP u ul nĂ« harkun e njĂ« viti, gjatĂ« vitit 2010.

Edhe gjatë vitit 2011, norma e rritjes së të ardhurave ka qenë pozitive por e moderuar. Të ardhurat nga tatimet dhe doganat për periudhën Janar-Tetor ishin 3.5% më të larta se e njëjta periudhë e një viti më parë. Shpenzimet e përgjithshme deri në Shtator u rritën me 3.5% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Deficiti fiskal janë në linjë të plotë me parashikimet, rreth 2/3 deficitit fiskal u financua nga huamarrja në burimet e brendshme, vetëm 1/3 nga financimi i huaj, me kreditë e zhvillimit dhe aspak me instrumenta të dala në tregjet financiare ndërkombëtare.
Një prej objektivave kryesorë të politikës fiskale për vitin 2011, është limitimi në një deficit fiskal prej 3.5%, dhe jemi në linjë me këtë objektiv fiskal dhe nuk ka asnjë problem për tu përballur me ndonjë të papritur.
Kjo ecuri pozitive, mĂ« konsiderata tĂ«rrĂ«sisht vlerĂ«suese nga partnerĂ«t tanĂ« ekonomikĂ« dhe politike, qoftĂ« nga FMN, BB nga operatorĂ« tĂ« tjerĂ« tĂ« pavarur nĂ« tregjet brendshme tĂ« ekonomisĂ« shqiptare por edhe nga Komisioni Europian nĂ« raportin  e fundit. (kriteri: Ekonomik - nĂ«n-kriteri: Ekzistenca e njĂ« ekonomie tregu funksionale – komponenti: Stabiliteti Makroekonomik, fq. 22 – 25).
Në kuadër të këtyre zhvillimeve ekonomike pozitive, por jo të dëshiruara pasi kemi të bëjmë me një pakësim të rritjeve, krahasuar me pritshmërinë tonë dhe programin tonë qevërisës dhe që reflekton presionet e krizës ekonomike globale.
Ne vijmĂ« me buxhetin e vitit 2012 edhe me njĂ« kuadĂ«r tĂ« rishikuar makro-ekonomik pĂ«r periudhĂ«n afatmesme 2012-2014, i cili mer nĂ« konsideratĂ« disa prioritete, disa nevoja pĂ«r ekonominĂ« shqiptare tĂ« cilat gradualisht po kthehen nĂ« rregull fiskal tĂ« hartimit tĂ« buxheteve nĂ« ShqipĂ«ri dhe dĂ«shiroj qĂ« kjo tĂ« konfirmohet nĂ« masĂ« tĂ« gjerĂ«  nĂ« Kuvendin e ShqipĂ«risĂ«.
Së pari, deficiti i përgjithshëm për çdo vit fiskal do të mbetet në nivelin 3%, pra është në përputhje edhe me objektivat dhe direktivat e hapësirës Evropiane, pra një deficit fiskal prej 3% i cili nuk çon dhe nuk prish objektivin e dyte atë të mbajtjes së Borxhit Publik brenda tavanit prej 60%, edhe pse një pjesë e mirë e rritjes së këtij niveli, vjen për shkak të zhvillimeve në kursin e këmbimit, ku euro nga 120 leke shkoi ne 140 lekë gjatë vitit 2009.
Shpenzimet kapitale të buxhetit do të vazhdojnë të mbeten dukshëm më të larta nga deficiti fiskal. Pra deficitin e kemi 3%, shpenzimet publike, investimet publike do të jenë në nivelin 5%, çka do të thotë se 2% e investimeve publike do të financohen nga të ardhurat në tatime dhe dogana dhe jo vetëm nga huamarrja.
Ky orientim i politikës fiskale të qeverisë është në të linjë të plotë me situatën, debatin dhe problematikën aktuale që po zhvillohen në hapësirën e zonës euro dhe ekonomitë periferike me të.

Çfarë parashikojnë treguesit makro në buxhet? Parashikohet një rritje ekonomike rreth në 4.3% dhe kjo rritje ekonomike e rishikuar reflekton ndryshimet dhe zhvillimet në eurozonë. Duhet thënë se masat më të fundit që po merren nga Komisioni Evropian në hapësirën Euro, sigurisht që impaktojnë në një masë jo të vogël edhe ekonomitë e vendeve periferike, në radhë të parë ekonomitë e Evropës Qëndrore dhe Lindore. Ritmet e të cilave kanë filluar jo vetëm të bien, por në mënyrë të dukshme kopiojnë të themi zhvillimet e hapësirës euro për shumë motive, për shumë arsye që kanë të bëjnë me sistemin financiar në këtë hapësirë, dhe reagimin e sistemit financiar ndaj mbështetjes për zhvillim dhe rritje ekonomike e cila ka qenë dhe vijon të mbetet e dobët.

NĂ« kĂ«tĂ« kuadĂ«r, ne mendojmĂ« tĂ« jemi mĂ« tĂ« kujdesshĂ«m nĂ« programim, tĂ« bazohemi nĂ« burimet financiare tĂ« brendshme tĂ« ekonomisĂ« shqiptare dhe nĂ« njĂ« impakt negativ i cili mund tĂ« vijĂ« nga njĂ« rĂ«nie e mĂ«tejshme e rritjes ekonomike nĂ« hapĂ«sirĂ«n e zonĂ«s euro. NĂ« radhĂ« tĂ« parĂ« me zhvillimet e dy prej vendeve qĂ« kemi pasur partneritetin mĂ« tĂ« zgjeruar ekonomik dhe tregtar qĂ« Ă«shtĂ« Italia dhe Greqia.   

Ne mendojmë një normë inflacioni të targetuar nga Banka e Shqipërisë prej 3%, plus, minus 1%.
Importi i mallrave skenari jonĂ« parashikon njĂ« rritje 6.4%, ndĂ«rkohĂ« qĂ« viti 2011 dĂ«shmoi njĂ« rritje dy herĂ« mĂ« tĂ« lartĂ« se kjo. Ne nuk besojmĂ« qĂ« rritja ekonomike do tĂ« bazohet nĂ« ekonominĂ« tregtare tĂ« importit tĂ« mallrave. Jemi ende tĂ« bindur qĂ« ekonomia shqiptare reagon nĂ« mĂ«nyrĂ« pozitive dhe zhvillimet pĂ«rgjatĂ« 6-mujorit tĂ« dytĂ« tĂ« kĂ«tij viti  nĂ« ekonominĂ« e eksportit “Made in Albania”, dĂ«shmon kĂ«tĂ« vitalitet tĂ« ekonomisĂ« shqiptare. Se fundmi kemi njĂ« raportim pĂ«r periudhĂ«n  10-mujore qĂ« konfirmon njĂ« rritje prej 30%  tĂ« eksporteve, çka do tĂ« thotĂ« qĂ« edhe rritja ekonomike pĂ«r vitin 2011 Ă«shtĂ« bazuar nĂ« ekonominĂ« e eksporteve, edhe pse ajo Ă«shtĂ« dukshĂ«m mĂ« e ulĂ«t, e pĂ«rgjysmuar krahasuar me atĂ« tĂ« vitit 2010,  ajo vijon tĂ« mbetet burimi kryesor i rritjes sĂ« ekonomisĂ« sĂ« vendit. Ne mendojmĂ« qĂ« eksportet parashikohen tĂ« rriten 15%, krahasuar me kĂ«tĂ« vit, pra siç e shikoni qĂ« skenari Ă«shtĂ« konservativ dhe i matur.
Mendojmë rruajtjen e parametrave të kursit te këmbimit të lekut me dy valutat kryesore Euro dhe USD.

Bilanci i pagesave parashikohet me një tepricë prej rreth 1.5% të PBB dhe norma e papunësisë programohet të jetë nën nivelin 11.8%.

Parashikimet fiskale të vitit 2012 bazohen ecurinë e deri tanishme, me një shikim kritik të realizimit të objektivave të vitit 2011 pasi tashmë vërehet një dobësi në aktivitetin e brendshëm të ekonomisë shqiptare.
Totali i te ardhurave parashikohet ne nivelin e 355.8 miliard leke, me një rritje prej 8% kundrejt te ardhurave te pritshme per vitin 2011, ose në nivelin 25.5% të PBB, nga ku:

Te ardhurat nga tatimet e doganat parashikohet tĂ« jenĂ« 251.2 miliard lekĂ«, me njĂ« rritje prej 8.2%  krahasuar me tĂ« pritshmin pĂ«r vitin 2011, ose rreth 18.1% nĂ« raport me PBB.

Te ardhurat nga fondet speciale, do të vazhdojnë me një rritje prej 5.6% krahasuar me të pritshmin për vitin 2011. Parashikimi per te ardhurat nga pushteti lokal për vitin 2012, është më realist pasi shikojmë që ecuria e viteve të fundit ka qenë jo pozitive, dhe mendojmë që do të kenë një rritje më të moderuar sesa ka qenë programuar, në programin tonë afatmesëm.

Te ardhurat jo-tatimore parashikohen të vijnë në rënie për shkak të uljes dhe heqjes së një sërë tarifash dhe shërbimeve apo taksash nacionale

Shpenzimet e Buxhetit tĂ« shtetit pĂ«r vitin 2012, parashikohen tĂ« jenĂ« nĂ« parametra tĂ« tilla qĂ« tĂ« mundĂ«sojnĂ« njĂ« deficit prej jo mĂ« shumĂ« se 3%,  ato do tĂ« jenĂ« rreth  397 miliard leke ose 28.5% e PBB. Nga pikĂ«pamja e njĂ« kĂ«ndvĂ«shtrimi makro pĂ«rbĂ«n njĂ« kompletim tĂ« fizionomisĂ« sĂ« qeverisjes sĂ« vogĂ«l dhe efiçente.

Prioritetet kryesore tĂ« qeverisĂ« janĂ« dhe vazhdojnĂ« tĂ« mbeten ato qĂ« ne kemi deklaruar mĂ« pĂ«rpara: rritja e diferencuar te pagave dhe pensioneve dhe mbĂ«shtetja e rritjes sĂ« investimeve publike nĂ« nivelet rreth 5% te PBB, duke ruajtur nivelin mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« investimeve nĂ« ekonomi, nĂ« tĂ« gjithĂ« hapĂ«sirĂ«n e vendeve tĂ« Evropes QĂ«ndrore dhe Lindore. 

Shpenzimet e personelit, do të vijojnë të ngelen nën kontroll në raport me PBB më një ulje të mëtejshme, për shkak të pakesimit të numrit të punonjësve në administratë, në terma reale nga 5.2% e PBB në 2011 ne 5.1% e PBB ne 2012.

Shpenzimet operative po ashtu do të vazhdojnë të mbeten nën kontroll, duke ulur më tej shpenzimet në funksionimin e administratave dhe duke rritur pjesë të shpenzimeve administrative që shërbejnë për funksionimin e spitaleve, shkollave, mirëmbajtjes së infrastrukturës rrugore dhe çdo infrastrukture tjetër të shërbimeve publike.

Shpenzimet e Sigurimeve Shoqërore vijojnë të mbeten të larta dhe që reflektojnë politikën e rritjes së pagave dhe pensioneve, dhe sidomos të pensioneve të ulta. Edhen për periudhën në vijim do të alokohen pjesë të konsiderueshme të të ardhurave të mbledhura nga tatim-taksat për skemën e pensioneve, cka dëshmon ekzistencën dhe mbajtjen e një deficiti të skemës, i cili mund të zgjidhet nëpërmjet një reforme më të madhe dhe më të qënësishme në skemën e sigurimeve shoqërore. Ku pritet dhe kontributi dhe pjesë marrja e opozitës.

Shpenzimet për subvencione do të vijojnë të kenë ulje të vazhdueshme.

Shpenzimet pĂ«r Pushtetin Vendor do tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« mbeten nĂ« nivele tĂ« larta, por gjithmonĂ« e mĂ« shumĂ« nga ana e Parlamentit kĂ«rkohet rritja e pjesĂ« marrjes aktive tĂ« njĂ«sive tĂ« qeverisjes vendore nĂ« zhvillimet ekonomike rajonale. NjĂ« protagonizĂ«m mĂ« evident i tyre nĂ« mbĂ«shtetjen e potencialeve tĂ« zhvillimit ekonomike tĂ« zonĂ«s. PĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« vitin 2012, ne propozojmĂ« qĂ« rreth 10% tĂ« fondit qĂ« u jepet komunave dhe bashkive tĂ« alokohet pĂ«r mbĂ«shtetjen e programit tĂ« madh tĂ« frutikulturĂ«s, duke u bĂ«rĂ« bashkĂ« financues sĂ« skemĂ«s sonĂ« kombĂ«tare, dhe  duke ju dhĂ«nĂ« njĂ« rol evident protagonist edhe pushtetit vendor pĂ«r tĂ« gjithĂ« kĂ«tĂ« politikĂ« zhvilluese.

Shpenzimet kapitale siç thashë do të vazhdojnë të mbeten në nivele ende të larta. Po ti marrim nga ana e prioriteteve, veç prioritetit te mbajtjes se stabilitetit makro-ekonomik të vendit, nga pikëpamja e alokimit të shpenzimeve, kemi 3 shtylla:
Rruajtjen e një politike aktive për kërkesën konsumatore, përmes rritjes së pagave, pensioneve dhe ndihmës ekonomike.
Së dyti kemi një mbajtje të nivelit të investimeve publike në nivele jo me poshtë se 5% e PBB.
Së treti një priotarizim i politikave për bujqësinë në terrësi dhe kryesisht në mbështetje të pemtarisë dhe fruti-kulturës.
Dhe duke rruajur pastaj të prioritetet e deklaruara të qeverisë që kanë të bejnë me arsimin, shëndetësinë, trajtimin e të përndjekurve politikë etj.

Pra, bejmë fjalë për prioritete në kushtet e zvogëlimit të një buxheti, për ta rikthyer në parametrat që i takon një ekonomie si ajo e vendit tonë, një politike të deklaruar tashmë të një qeverie të vogël, çka e kemi mundësuar, sigurisht që secila prej aktiviteteve do të proporcionohet në këto dimensione. Ajo që shpreh prioritet apo joprioritet, nuk ka të bëjë thjesht me rritjen në vlerë strukturore në total, por ka të bëjë me faktin se në cfarë raport janë aktivitetet e tjera në raport me shërbimet publike që bën qeveria. Në qoftë se mendoni që ne do vazhdojmë me buxhete 35% apo 40% të PBB, që ti shpenzojë qeveria, atëhere mund të bëni krahasime të asaj natyre që sa u rrit, në krahasim me këtë apo atë?
 
BejmĂ« fjalĂ« pĂ«r risjelljen e njĂ« buxheti nĂ« parametra qĂ« tĂ« mbĂ«shtesĂ« zhvillimin e ekonomisĂ« reale, si e vetmja zgjidhje pĂ«r problemet qĂ« kanĂ« qytetarĂ«t si i vetmi burim i  rritjes sĂ« mirqĂ«nies shoqĂ«rore.