• |
• English

• Kreu
• |
• Indeksi

Fjala mbyllese e Ministrit te Financave ne tryezen per amnistine fiskale

Ju falenderoj per pjesemarrjen aktive ne kete tryeze per mendimet e çmuara sipas industrive e sektoreve te ekonomise qe mbuloni.
Mendoj qe debati i sotem ishte nje permbledhje e qendrimeve e diskutimeve te rrahura ne reflektimet tuaja me shoqatat e biznesit e opinionit te gjere publik per kete ju falenderoj edhe nje here.
Si konkluzion do te deshiroja te permblidhja ate qe ishte me e pranueshmja dhe me konsensualja ne diskutimet e sotme dhe ne diskutimet ne vijim.
Doja te theksoja qe qellimi i aministise nuk ka te beje me efektet e pritshme buxhetore, pra me rezultatet qe do te jepte kjo amnisti ne buxhetin e shtetit. Nese ju kujtohet ky debat ka filluar qe ne momentet e hedhjes te idese se amnistise.  Dhe kjo jo sepse nuk kemi patur ide per te ardhura buxhetore, por per nje moment qe ishte jo i thjeshte dhe qe kishte te bente me likuiditetin e sistemit bankar ku niveli i depozitave u pakesua me 680 milione euro dhe ku ne kishim interesin per te terhequr ne sistemin tone financiar likuiditete te mjaftueshme per te mbeshtetur rritjen e ekonomise.
Ne menduam ne ate kohe qe mund te perdorej amnistia si nje instrument ne nje periudhe afatshkurter te rregullimit te likuiditet te sistemit bankar. Por sikurse e dime per shkak te keqinterpretimeve u shty perfundimi i asaj nisme dhe tani jemi ne nje situate krejt tjeter, ku nuk ka ndonje synim per te krijuar likujditet ne sistemin bankar i cili  vazhdon te jete teper likuid, sepse niveli i  depozitave eshte rritur dukshem ne krahasim me nivelin maksimal te vjeshtes  2008.
 Perkundrazi bankat jane overlikuide dhe ka nje mos terheqje nga ana e projekteve qe ka komuniteti i bizneseve me programet e kreditimit apo kapaciteteve qe ka biznesi per t'u kredituar nga sistemi bankar sipas normave te mbikqyrjes dhe rregullave qe ka,  pra nuk ka te tilla qellime 
Qelimet jane ekonomike dhe sociale. Ju keni kerkuar dhe  ne kemi reflektuar rreth kesaj kerkese per ta konkluduar nismen per nje amnisti fiskale.

• Se pari sikurse e thame, gjthnje e me shume administrata fiskale ka fituar terren, ka fituar komptetence, eshte modernizuar dhe ka vendosur nen kontroll ligjor te gjithe transaksionet qe behen ne treg. Sigurisht ka ende informalitet, por hapesirat  e informalitetit jane kufizuar. Kjo rritje e kapaciteti te administrates fiskale nga njera ane dhe se dyti ulja e nivelit te taksave mbi biznesin e ka bere me kosto me te ulet daljen ne treg se dhe mbajtjen ne infomalitet te nje numri jo te vogel biznesesh sidomos kompanive te medha. Kjo mendoj perben domosdoshmerine qe te clirohen nga implikimet penale komuniteti i biznesit per te deklaruar realisht dimensionet e verteta te tyre.
• Vec kesaj procese te rendesishme jane duke u zhvlluar ne monitorimin e tregjeve dhe industrive dhe une duke falenderuar qendrimin e komuniteit te biznesit ne teresi per mbeshtetjen e reformave qe ka ndermarre qeveria dhe qe ne disa sektore apo segmente te tregut kane patur efekte jo te vogla per shkak se jo e gjithe ekonomia eshte informale ka, segmente e sektore te tregut apo industri qe jane me informalitet te perhapuar, disa jo. Disa masa te ndermarra nga qeveria kane targetuar nivele evazioni, sic eshte ai i pullave fiskale. Kjo do te krijoje nje problem ne nivelin e disa industrive qe ka ekonomia dhe jemi te gatshem t’u kthejme ate kosto permes masave fiskale.
• Te tjera masa jane ne zhvillim, sic eshte tregu i karburanteve qe eshte vendosur ne nje qarkullim teresisht te monitoruar permes pajisjeve fiskale qe nuk jane thjesht kasa por sisteme te monitorimit. Masa te tjera po pergatiten per te monitoruar dhe formalizuar ato industri qe ende  kane vazhduar per shkak te veprimeve te tyre apo konsolidimit te disa strukturave tregtare, te cilat gjithnje e me shume do te vine duke u kufizuar.

Pra gjitha keto masa kerkojne qe gjithnje e me shume duhet kaluar drejt deklarimit   normal pagimit te atyre niveleve teper simbolike qe ka ekonomia jone.
Se fundi mendoj eshte e rendesishme te theksojme se jane ndermarre disa ligje per deklarimin e te ardhurave te individeve. Ky vit do te jete viti ku individi do te deklaroje te ardhurat e tyre dhe ne pranveren e vitit qe vjen do te kemi deklarimin e te gjithe individeve dhe te detyrimit ligjor qe ata kane te deklarohen. Do te kemi dhe penalizimin e atyre qe nuk bejne deklarimin e te ardhurave vjetore te tyre.
Kjo do te thote qe ne kete deklarim te pare do te jete edhe deklarimi i aseteve qe disponojne pra nje amnisti pikerisht ne kete vit eshte e domosdodhme per te cliruar nga presioni i madh ligjor per pasurite qe ata kane te hipotekuara, apo te regjistruara, te ardhurat e tye qe po ashtu shpesh here nuk jane te deklaruara, duke e bere te domosdoshme amnistine fiskale.
 Edhe komunitetit i biznesit e shikon qe gjithnje e me shume do te vijne duke u ngushtuar hapesirat. Nese ende ka ndonje kompani apo sektor te industrive te vecanta qe punojne me dy balance, ku nje e dorezojne ne administarten tatimore dhe nje ne sistemin e bankave per te marre kredi, per te deklaruar nje tjeter situate qe i jep mudnesine per ta perfituar kredine, e kuptoni qe eshte shume e thjeshte per ne per ta aksesuar ate bilanc ne sistemin bankar dhe sigurisht jam i bindur se edhe sistemi bankar nuk genjehet kollaj me gjera te paqena. Nga ana tjeter keto jane te majfteshme per admnsitraten tatimore qe te filloje procesin e rivleresimti te plote per te gjitha kompanite qe adresohen ne nje banke dhe qe marrin kredi me nje bilanc  tjeter .
E njejta gje ndodh edhe per individet qe adresohen ne nje banke per te marre nje kredi dhe ka nje tjeter deklarate ne banke dhe nje tjeter ne organin tatimor. do te vije dita qe keto gjera te behen te pamunduar dhe kjo e ben te domosdoshme kete amnisti. Te mundesojme qe te shkojme drejt deklarimit te transaksioneve ekonomike qe te mos kemi penalizime qe vijne nga administrata tatimore dhe te mos duket se administrata tatimore eshte kaq represive ne ekzekutimin e ligjit dhe nxjerrjen e taksave.
Atehere cfare do te perfshije amnistia sipas gjithe konkluzioneve ?
  Amnistia duhet te jete e pergjithshme u tha nga diskutimet dhe ne kete percaktim si amnisti te pergjithshme se pari do te ndalem ne dy koncepte:
Se pari konceptet qe kane te bejne me amnistine si e tille dhe konceptin e faljes. Falja eshte nje nisme me nje shumice te thjeshte ne parlament, qe per detyrimet qe ekzistojne shteti heq dore nga mbledhja e tyre ndersa amnisita ka te beje me amnistimin e vepres penale te fshehjes se taskave dhe mospagimit te tyre te ardhura te padeklaruara. Pikerisht jane keto dy koncepte ne themel te kesaj qe po diskutojme sot.
Jam dakord qe dhe falja edhe amnistia te ndermerren te ndethurura dhe te menjehershme, sepse ndersa amnistojme ata qe nuk kane deklaruar por qe perbejne njekohesisht edhe nje veper penale duket te amnistohen edhe ata qe kane deklaruar ne te njejtat rethana por qe nuk kane patur kapacitetin e tyre dhe kjo pamundesi ka cuar ne borxhe, ne detyrime, te cilat jane bere jo te vogla dhe qe biznese te caktuara e kane shume te veshtire per t’i paguar se jane renduar edhe per shkak te penaliteteve e gjobave dhe kamate vonesave me kalimin e kohes.
Pra keto te dyja duhen nderthurur dhe sigurisht sa me e thelle te jete amnistia aq me e thelle do te jete edhe falja, per t’i vendosur ne balance. Ne nuk mund  te themi sot se deri ku do te shtrihet dhe ne cfare permasash do te shtrihet falja. Ketu pati propozime qe te falen gjobat dhe kamate vonesat, te paguhen etj.
Une mendoj se keto duhet te nderthuren me njera - tjetren deri ku do te shtrihet amnistia dhe cfare simbolikash do te perdorim ne tarifat  e amnistise. Po aq e thelle do te jete edhe falja, e cila do te shkoje nga falja totale e detyrimeve deri ne falje te pjesshme dhe do te jete e shfaquar ne periudhat e kohes kur jane krijuar detyrimet. Ketu kemi te bejme me nje balance qe duhet vendosur pasi te kemi percaktuar dimensionet e amnistise dhe ketu propozimet ishin te ndryshme.
Ketu u tha qe duhen perfshire individe,t personat fizik dhe juridik. Jemi dakord dhe po ashtu kete nje pershkallezim per madhesine e taksave qe do te jete midis individeve te thjeshte qe do te legalizoje kapitale apo aseteve dhe midis personave fizike apo kompanive qe kane aktivitet ekonomik te mirefillte dhe qe kane patur disa detyrime specifike.
Kjo do te na coje ne nje hierarki te te gjithe procesit te faljes dhe amnistise
Jam dakord qe kur behet fjale per amnistine e kapitaleve do te amnistojme edhe amnistine e aseteve.
Ketu u be nje propozim se si pjese te amnistmit te aseteve te perfshihen edhe ne ceshtje qe kane te bejne me procedurat e ndertimit, legalizmit apo hipotekimit.
Une ju jap falen qe nuk mund te jete pjese e ketij ligji per do te pjese  e nje ligji te vecante dhe ftoj shoqaten e ndertuesve qe te formulojne propozimin e tyre per ta propozuar ne qeveri dhe per te marre nje nisme e cila do te ishte teresisht e favorshme per t’u zgjidhur pasi ju po e shikoni se te procesi i faljes nuk po perfshij vetem faljen por po shtrihet edhe me gjere qe te jete sa me i plote. Po flasim edhe per ndertimet qe kane mbetur peng i procedurave burokratike dhe i mungeses se hapesirave dhe tolerances se mjaftueshme ne procesin e regjistrimit. Ndaj sot ne tryeze ishin te pranishem edhe perfaqesues qe lidhen me tregun imobilar.
Debati qendron nese kjo amnisti do te perjashtoje disa elemente apo jo?
Ceshtja dhe debati qe te perfshihen te gjithe dhe zyrtare te larte.
Mendoj se per arsye politike dhe per t’i mbeshtetur publikisht zyrtaret qe kane patur apo kane detyrimin per te deklaruar pasurine e tyre te mos perfitojne nga kjo amnisti. Propozimi i Minsitrise se Financave eshte qe nuk do te perfitojne.
Propozimet e FI.
Ne jemi qe te mos marrim te ashurrave permes fi, por amnisita duhet te respektoje disa hallka dhe nuk mund t’i bejme me FI zero. Dhe nese themi qe amnistimi te jete me Fi zero duhet te biem dakord qe keto asete nuk duhet te perfshihen ne normen e amortizimit te xhiros vjetore. Mund te gjejme nje Fi qe te kete nje kosto sa me neutrale ne kete proces. Per te ruajtur nje moralitet, FI do te jene pjese e amnistise por do te jene neutrale. Duhet te marrim ne konsiderate jo vetem eksperiencen e vendeve te tjera por edhe faktin se e kemi nje sistem me barre fiskale teper te ulet.
Do te marrim ne kosiderate nivelin normal dhe ate stimulues qe jepet permes amnistise qe te kete sens.
Kerkesa per te patur nje amnisti sa me shpejt eshte normale. Por edhe gjithe proceset qe po ndodhin ne fiskun shqiptar duhet te behen brenda vitit qe qytetaret te jene te cliruar nga detyrimi permes amnistise, pra te kene deklaruar gjithcka dhe ne vitin qe vjen te jene te cliruara edhe kompanite per asetet qe do te deklarojne.
Nje kohezgjatje e madhe e ndermarrjes se amnistrise nuk e ben eficente ate.
Lidhur me konfidencen e procesit, duhet nje konsensus politik edhe nga ana e opozites. Politikisht i jemi adresuar opozites dhe mendoj se ishte koha tashme dhe e zgjatem ne pritje te nje momenti me te qete. Eshte e domosdohsme pjemarrja e opozites ne kete proces sepse pjesmarrja e opozites i jep dy tipare:
 Se pari e ben kofident dhe per komuniteitin e biznesit  dhe jep edhe garancine e kohezgjatjes dhe mos perseritjen e amnistive te tilla. Sepse po arritem permes nje procesi me konsensus do te thote se edhe po te tentohet ne te ardhmen pas 10-15 vitesh te jete po ashtu nje proces diskutimi dhe konsensusi, jo nje veprim i njeanshem sepse kjo prek kofidencen e masave te tilla
I kemi ftuar disa here por nga ana e opozites nuk ka deklarim te qarte, megjithese shprehin dyshime jo do te deklarojne zyrtaret dhe krimi i organizuar. Ne po dekalrojme se ato nuk jane pjese e amnistise. Do te donim te degjonim propozimet e tyre per t’i bashkangjitur ne kete proces, ne menyre qe te reflektohet edhe mendimi i tyre. Ndaj ne presim qe deri ne konkudimin e kesaj mase, opozita t’i bashkangjitet ketij procesi.
Lidhur me suksesin e kesaj mase eshte e rendesishme te merren disa masa paraprake.Ne keto kushte mendoj qe per te garantuar suksesin, kjo mase te propagandohet ne menyre te mjaftueshme duke vene ne dukje perfitimet e qytetareve te thjeshte.
Masat shtrenguese ndaj atyre qe krijojne evazion, fshehin te ardhura do te jene me represive dhe ne kete kuader kemi pergatitur nje sere ndryshimesh ne rritjen e penalizmeve te atyre qe nuk i nenshtrohen ligjit ne menyre te barabarte me te tjere. Administrata do te jete ne perputhje te plote me ligjin por sigurisht zbatimi konsistent i ligjit eshte i domosdoshem dhe nuk mund te kete toleranca. Kjo perben garancine tjeter te suksesit te kesaj mase qe ne mendojme t’i propozojme Kuvendit te Shqiperise.
Ndermarrja e masave administative eshte e rendesishme. Jemi ne nje faze te tille ku eshte bere progres jashtezakonisht i madh ne modernizimin e administrates doganore dhe tatimore. Shume shpejt do te konkludojme edhe deklarimin e pagave nga sistemi privat per t’i pasur online me sigurimet shoqerore, shendetesore dhe adminsitraten tatimore, nje proces qe brenda 8-9 muajvedo te jete i mbyllur dhe ne kete kuader te nje projekti qe do te rrise kapacitete.
Faleminderit!